مادران پلازا دو مایو -بازخوانی جنبش تاریخی مادران آرژانتین، از دادخواهی، مقاومت مدنی و تبدیل سوگ به نیرویی سیاسی -برگردان و تنظیم: مهین میلانی
زنان آرژانتینی در دل دیکتاتوری، با راهپیماییهای هفتگی و ایستادگی بیوقفه، جنایت را به حافظهی عمومی و دادگاه کشاندند.
مادران آرژانتینی در روز ۳۰ آوریل ۱۹۷۷ اعتراضات خود را در پلازا دو مایو شروع کردند. میدانی در مقابل قصر ریاست جمهوری کازا روزادا. «مادران پلازا دو مایو» نام انجمنی شد در پاسخ به مظالم دیکتاتوری نظامی جرج رافائل ویدلا. هدف: پیدا کردن ۳۰ هزار بچههای مدرسه، بالغین جوان و کارگران اتحادیههایی که متهم به مخالفت با دولت شده بودند.
آنها، همگی زیر ۳۵ سال، ناپدید شده بودند بدون این که دستگیر شده باشند یا مراحل محکومیت را پشت سر گذاشته باشند. همه گمان میکردند که آنها مردهاند. مادران و حامیان این افراد به تحقیق پرداختند تا آنچه را که جنایت علیه بشریت مینامیدند به محاکمه بکشانند.
مادران هر روز روسریهایی سفید نشان پوشک بچههای گمشدهشان بر سر میکردند که نام فرزند بر روی آنها نوشته شده بود و عکسشان را در دست میگرفتند. در سال ۲۰۰۵ با بررسیهای «دیانای» پیشرفته باقیماندههای اجساد در قبرهای دستهجمعیِ یافتهشده شناسایی شدند. و والدین میتوانستند آنها را یا بسوزانند و یا دفن کنند.
مادران در آغاز فکر میکردند فقط بچهی آنها ناپدید شده است. اما در زندانها و بیمارستانها و ادارههای پلیس فهمیدند که مادران دیگری هم به دنبال بچههای خود هستند. و متوجه شدند که ناپدید شدن آنها سیستماتیک، با برنامه و طرح قبلی بوده است. در حالی که فرزندان آنها تحصیلکرده بودند و فعال سیاسی، این مادران عقبهی طبقهی کارگری سنتی را داشتند و از امور سیاسی چندان با اطلاع نبودند. اما آنها کنار هم ماندند تا در قبال رژیم دیکتاتور همچون یک جبههی متحد دربارهی فرزندان گمشدهشان خبر بگیرند. ۸۵۰۰ نفر بین سالهای ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰، گمشدگانی بودند که تمام اطلاعاتشان از رکورد عمومی پاک شده بود؛ هیچ سطحی از دولت نشانی از دستگیری یا جرمی علیه آنها نداشت.
✒️با این که گردهمآیی بیش از سه نفر ممنوع اعلان شده بود، مادران تصمیم گرفتند خطر اعتراض عمومی را به جان بخرند. آنها جفتجفت دستانشان را به هم زنجیر کردند و انگار که در حال قدم زدن در خیابان روبهروی ساختمان ریاست جمهوری، «کازا روزادا» (خانهی صورتی) به راهپیمایی پرداختند.
آنها امیدوار بودند اطلاعاتی از فرزندانشان در زندان بگیرند یا آنها را دفن کنند اگر مرده باشند. این گمشدگان در زمان «جنگ کثیف» توسط عوامل رژیم آرژانتین ربوده شده بودند و اغلب آنها بعدها در روستاها و قبرهای ناشناخته پیدا شدند. باقیماندهی اجساد آنها نشان از شکنجه و اعدام میدهد.
این جنبش به «جنبش زنان» معروف شد.
مادران نمیخواستند مردان در آن وارد شوند چرا که میخواستند مطمئن شوند که صدایشان و اکسیونهایشان در جنبش مسلط مردانه گم نشود و بخشی به این دلیل که مردان ممکن بود بخواهند از مراحل بوروکراتیک گذر کنند تا عمل فوری.
قوانین جنسیتی در آرژانتین بسیج سیاسی بر علیه مردان را محدود میکرد. اما زمانی که مادران وارد «پلازا دو مایو» شدند، یک مکان عمومی با مفاهیم تاریخی، نقش خود را در جامعه به عنوان افراد سیاسی و همزمان مادرانگی در سیاست حک کردند.
آنها با عبور کردن از مرزهای سیاسی مردمحور فضاهای نمود زنان آرژانتینی را وسعت دادند و راه را برای فرمهای جدیدی در مشارکتهای مدنی باز نمودند.
این مادران نیرویی دینامیک و غیرقابل انتظار به وجود آوردند که توانست محدودیتهای سنتی زنان در آمریکای لاتین را به هم بریزد. آنها گردهم آمدند تا از فرزندانشان خبر بگیرند.
دولت برای بیاهمیت جلوه دادن اعتراضات مادران آنها را «زنان دیوانه» میخواند.
تخمین زده میشود که ۵۰۰ تن از بچهها از زنان حاملهی ناپدید شده در بازداشتگاهها یا زندانها به دنیا آمدند. این زنان کشته شدند و بچههایشان بهطور غیرقانونی به اقوام نظامیان یا دیگر وابستگان رژیم داده شد. بسیاری از اجساد هیچگاه پیدا نشدند.
از سال ۱۹۸۶ مادران هر سهشنبه ساعت سه و نیم بعد از ظهر در اطراف «می پیرامی» در نقطهی مرکزی «پلازا دو مایو» راهپیمایی و سخنرانی میکنند. مادران پلازا دو مایو توجه دنیا را به خود جلب کردند و الهامی شدند برای چنین جنبشهایی در عرض آمریکای مرکزی.
#تاریخ_زنان
#زنان_سیاست
