ایلک شاعیر و یازار قادین انهه دوننا ایلک فمنیست قادین- انهه دوننا

ایلک شاعیر و یازار قادین انهه دوننا
ایلک فمنیست قادین- انهه دوننا
یازار:کماله آبیئوا
تاریخده ایلک قادین شاعیر یازار کیمی دئییل، همده ایلک شاعیر و یازار اولاراق تانینان انهه دوننا. آدینی تاریخه یازدیران ایلک قادین. اونو “بابیل دؤورونون شکسپیری” ده آدلاندیریرلار.
انهه دوننا میلاددان قاباق 2285-2250 ایللرده سومرلرین آی تانریسی ناننانین باش راهیبه سی اولوب. انهه دوننا “آیین باش راهیبه سی” معناسیندا وئریلن آددیر. اصیل آدی نامعلوم قالان انهه دوناننین آکاد کیرالی بیرینجی سارقونون قیزی اولدوغو گمان ائدیلیر. حاکیمیته گلن سارقون آکاد شهرینی سالدیراراق آکاد پادشاهلیغی یارادیر.
سارقون حاکیمیتی دؤورونده آکاد قدرتلی دؤولته چئویریلیر. بیرینجی سارقون انهه دوننانی سومرلرین ان واجیب معبدی نین باش راهیبه سی سئچمیش و سومرتانرلاری ایله آکاد تانریلاری آراسیندا مناسیبتلری نیظاما سالماغی حواله ائتمیشدی. انهه دوننا حاققیندا چوخ آز معلوماتین اولماسینا باخمایاراق اونون دؤولت ایشلرینده آتاسینین کمکچی سی اولدوغو وورغولانیر.
1926 جی ایلده بریتانیالی آرخئولوگ لئونارد وولی قدیم سومر شهری اولان اوردا آپاردیغی آرخئولوژی قازینتیلار زامانی اوزرینده انهه دوننانین رسمی اولان کلسیت تاپیب. دیسک اوزرینده انهه دوننانین شکلینی سئچمک چتین دئییلدی.دیسکین اوزونلوغو 25،6 سانتیمتر قالینلیغی ایسه 7،1 سانتیمتر ایدی. اونون آرخا طرفینده کی یاز 11 ستوندان عیبارتدی و بورادا انهه دوننا “سارقونون قیزی، ناننانین حیات یولداشی” کیمی تصویر ائدیلمیشدی. دیسکین داییروی فورمو ایسه آی تانریسی ایناننانین خصوصیت لریندن ساییلان تام آیی تمثیل ائدیر. همین دیسکلر فیلادلفیا اونیورسیته تینین موزه سینده ساخلانیلیر. وولی هم راهیبه لرین دفن ائدیلدیگی کمپلکسی ده میدانا چیخاردی. تاریخچی آدام فالکنشتاین ” بؤیوک سورقونون قیزی انهه دوننا” آدلی مقاله سینی 1985 جی ایلده چاپ ائتدیردی. داها سونرا هاللو و دیک، انهه دوننانین شهرلرینین ایلک متنلرینی ترجمه، 1968جی ایلده ایسه نشر ائتدیردیلر. بو گون انهه دوننا طرفیندن بسته لنن 42 دینی نغمه معلوم دور. بو نغمه لرین متنلری اور و نیپور شهرلرینده آپاریلان قازینتیلار زامانی تاپیلان 37 تبلتین اوزرینده آشکارلانیب. بو کلکسیون ” سومر معبد نغمه لری” آدلانیر. اونون مشهور اثرلریندن بیری آی تانریسی ایناننایا حصر ائتدیگی “ایناننایا احتیرام” اثریدیر. اثر 153 مصرع دن عبارتدیر. اونون اثرلرینین بیر چوخو ترجمه ائدیلمیش و “الکترون سومر ادبیاتی کوللیاتیندا” یئر آلمیشدیر.
انهه دوننانین بو گونه الده اولونان اثرلری بونلاردیر:
-ایناننایا احتیرام،153 مصرع دن عبارتدیر.
-هالو و واندیک طرفیندن 1968 جی ایلده ترجمه ائدیلمیشدیر. ایلک 65 مصرع دا الهه ایله باغلی اپیزودلار ایشلدیلمیش، 122-135 جی مصرع لرده ایسه ایننانانین ایلهی خصوصیتلریندن سؤز آچیلمیشدیر.
-ایناننا و ابین، لیمت طرفیندن 1969جو ایلده ترجمه ائدیلمیشدیر.
-معبد نغمه لری، سیوبرگ و برگمان طرفیندن 1969 جو ایلده حاضیرلانمیشدیر.
-ناننا اوچون نغمه، اوستنهولز طرفیندن حاضیرلانمیشدیر.
حاضیرلایان: کماله آبیئوا
کؤچورن: تورک قادینلار مرکزی